Trustees

A BRIEF HISTORY OF OUR COMMUNITY, 1989 - 2026

History was made on the evening of 7th December 1989 when the late former Archbishop of Thyateira and Great Britain Gregorios arrived to officiate at the first ever Christian Orthodox Service in the area. It was when our Community was founded.. Created to cover the Religious, Educational and  cultural needs of the people with Greek Orthodox background living and arriving in the rapidly expanding area of Milton Keynes and enable them to practise their language, traditions and customs.  

We named the Community after St. Ambrosios, as the 7 December is his Feast day  and St. Stylianos (Feast day 26 November), as he is the protector of babies and children, very popular with expecting mothers too and the only Church in this country bearing his name. 

Our first home was in Fenny Stratford, we found hospitality there in St, Martin's for twenty years. Within a year a School for Greek language and culture was founded and a Ladies Auxiliary Group, honouring St. Demetrios followed suit. It was not long that the School, small but successful, from five years old to GCSE and A Level, started admitting adults. 

We did our best at the premises we were in, but housing all the needs was not that practical and the search to have our own roof over our heads was not just a vision or a dream but a neessity and from day one this was our aim so we could serve the Community better. Thus, from day one we were on the look. As the needs grew, the necessity became a must but the suitable venues in conjunction with our limited funds posed great difficulties. 

Eventually, a light of hope appeared on the horizon in the form of the former Church of St Mary the Virgin, built by the famous Architect G. Gilbert Scott in 1864, that had ceased to be a place of worship in 1969, to become a Community Centre. The sale was in Secret Tender and with a small budget available, we were facing a battle. We made an offer though and somehow facing challenges we managed to secure a loan. The towns folk were divided in their opinion, "We are losing our Community Centre" said some, " We are gaining a Church" said others, the latter mainly people that were Baptized, married, had Funerals in this  Church.

We had "a taster" first Vesper Church Service under licence on 14th September 2008, the late former Archbishop Gregorios of Thyateita & Great Britain officiating, with the place packed. A sit down meal for whoever could find a seat and a buffet for the rest followed. Officially the building became a Greek Orthodox Church" in 2009, a place for worship again, after a pause of forty years. We were so proud rhat it was <us> that  made this building, a place for worship again.

As the building was honouring the Mother of God when built, St Mary's name  had to be incorporated to the title of the Community,  hence we dedicated a small part of the Church as a Chapel of "St.Mary of Vlachernae". Vlachernae, modern name Ayvansaray, is a place on the vicinity of the Golden Horn and Bosporus in Constantinople (Istanbul), where a Shrine is built on top of the original Byzantine Church which was burnt down and rebuilt a couple of times over the years. The Shrine is also of a monument of Historical  importance as it is there where the AKATHIST HYMN, a very important and an integral part of our religious and ecclestiacal life was first recited or rather prayed in 626 AD on the occasion of the deliverence of <The Queen City from the siege of the Barbarians.  This year 2026, celebrates the anniversary of the event that took place one thousand and four hundred years ago.  

Our School, after having to wander from place to place, arrived immediately to our new premises, and all activities at long last acquired a centre. Yes, the building was ideal but it was a Church without a Church Yard, as the ground next to it belonged to the standing empty and sad Parish Hall next door. Before long, this Parish Hall, built in 1892 by the town's gifted own child, Edward Swinfen Harris, to enhance the Church's work, became available for sale with the same tactic, Secret Tender. We needed the Yard, and the Hall would be ideal for our gatherings and the town would, again, gain something that was built exactly for this purpose! 

We were enthusiastic, stretched ourselves to the limit, knocked on doors and we took the plunge. We got it. The place was in a desperate state of neglect but we put our minds to the project. We borrowed again. In 2010 the Parish Hall was given the name "Swinfen Harris Church Hall" to keep links with the building's and town's past, refurbished to some extent and the Church obtained its Church Yard!

Our Church Hall with its well-equipped large kitchen, a small back room with bar facilities and secluded landscaped back garden with a patio, fruit trees, shrubs and herbs, is hired out when is not used for our needs,  priority given to local charities. This good looking premises in the Conservation area of the town, together with the Church that is situated just opposite the large car park that stood empty and in darkness for a number of years, now is a vibrant part, used many times of the week, almost daily. 

Our Community of Sts. Ambrosios & Stylianos, Chapel of St. Mary of Vlachernae is part of the Greek Orthodox Archdiocese of Thyateira & Great Britain (headcourters in London) and the Archdiocese is part of the Prime See of Orthodoxy, the Ecumenical Patriarchate of Constantinople, our  Mother Church. This makes us a small branch of the worldwide Orthodox Church and as such our Church is open to all Orthodox Christians.

Over the years we have been served by visiting Priests. In te Spring of 2024 Rev. Father Gregorios Wellington arrived as a visiting Priest  and in January 2025 he was formally appointed by the Holy Archdiocese  to be our Priest in Charge. 

On his Pastoral visit, His Eminence Archbishop Nikitas  Of Thyateira and Great Britain, on 7th December 2025, the 36th Birthday Anniversary of our Community, elevated our Priest in Charge to the ranks of Archimandrite, a rank just bellow a Bishop.  A special, historic and meaningful day, a first, as important eremonies like this  normally  occur in  Cathedrals and big Churches.  We are honoured and proud. The formal title of our Priest in Charge is: The Very Rev Archimandrite Gregorios Wellington.

Our School, The School of the Greek Orthodox Community of Milton Keynes & Surrounding District goes from strength to strength, currently served by four teachers and we recently  added a class for Traditional Greek Dancing for the children pupils. 

The Auxiliary Group, formal title, "The Ladies Charity, St Demetrios" is also present to all activities, overseing the running of TO STEKI MAS (our place), a Fundraising  activity taking place on the first Saturday of the month that is open not only to our Community members  but welcomes all that has become a welcoming hub for a cup of coffee and traditional deserts. 

Apart from all things mentioned above and the regular Church Services, the Community commemorates its Patronal Saints, organizes a number of  Cultural Annual events, one is The Annual Ball in Winter, another is the the greek Festival in Summer, Parties for the Carnival including the School, School plays, Lectures  and plenty more. 

The Community also is affiliated with the DELTA Dancers, its members are mostly members of our Communty and are becoming well known and appreciated in th area as they participate in various local events.

We are aware that a lot needs to be done to both buildings, not only for maitenance but also  to bring them as much as possible to their former glory. To achieve this, we need support. Any grants, donations, big or small, were and are welcome and more than needed.  Stony Stratford is an elegant place and "keeping our house in order", is a privilege and also a duty.

We are happy to have a home here in Stony Stratford, we are honoured to be custodians of those two beautiful buildings and we are grateful that the town has welcomed us.

As we are embarking on the journey of our 37th years in the area, we are as devoted and enthousiastic about the vision, the aims and purposes of establishing  the Greek Orthodox Community of Milton Keynes: To serve

March 2026

Αφου εξακριβώθηκε σημαντική παρουσία ομογενών στην νεοϊδρυθείσα  κωμόπολη Μίλτον Κηηνς της Κομητείας  Μπακινγκχαμσάιρ (έχοντας τις προϋποθέσεις να ανακηρυχθεί αργότερα πόλη), η Κοινότητα ιδρύθηκε την 7η Δεκεμβρίου 1989 με σκοπό την κάλυψη των αναγκών αυτών των ανθρώπων, θρησκευτικές, εκπαιδευτικές, πολιτιστικές κτλ... Με την ίδρυση της η Κοινότητα έδινε την δυνατότητα σε αυτούς που είχαν την επιθυμία, να διατηρούν τα ήθη και τα έθιμα των προγόνων τους και να τα μεταλαμπαδεύουν στις επόμενες γενιές και να καλλιεργούν και να μιλούν την γλώσσα τους, εν ολίγοις να διατηρούν την ταυτότητά τους στην πολυ-πολιτισμική περιοχή περιοχή που ολοταχώς αναπτυσσόταν.

Ιστορία γράφτηκε και χαράχτηκε στον χάρτη της περιοχής με ανεξίτηλο μελάνι όταν οι σάλπιγγες της Ορθοδοξίας και του Ελληνισμού ήχησαν για πρώτη φορά εκείνο το βροχερό βράδυ της Πέμπτης με τον μακαριστό Αρχιεπίσκοπο Θυατείρων & Μεγάλης Βρετανίας, Ιρλανδίας και Μελίτης, Γρηγόριο, να ιδρύει την Κοινότητά μας. Ετσι η Ελληνορθόδοξη Ιερά Αρχιεπισκοπή Θυατείρων, που ιδρύθηκε το 1922 στην χώρα που μας φιλοξενεί, απέκτησε και ένα άλλο παιδί, μια  θυγατέρα στην "αγκαλιά" του Οικουμενικού μας Θρόνου.

Μια φούχτα ψυχές, ξεριζωμένοι είτε ακούσια είτε εκούσια από τους τόπους τους, μαζευτηκαν στον Αγγλο-Καθολικό Ναό, του St. Martin στο Fenny Stratford, Milton Keynes της ιδίας Κομητείας και να γίνουν μάρτυρες στην θεμελίωση του ιστορικού αυτού γεγονότος.  Οι Ιδρυτές επέλεξαν το όνομα της Κοινότητας, "Αγιος Στυλιανός", που προστατεύει τα παιδιά, επειδή όμως η πρώτη Θ. Ακολουθία τελέστηκε την ημέρα της μνήμης του Αγίου Αμβροσίου, με την γέννησή της η  Κοινότητα μας έλαβε δυο Πολιούχους και τον τίτλο, <<Ελληνορθόδοξος Κοινότης Milton Keynes και Περιχώρων, Ιερός Ναός Αγίων Αμβροσίου & Στυλιανού>> . 

Για να διατηρείται η Ελληνοχριστιανική Παράδοση και να μεταλαμπαδεύεται η γλωσσική μας κληρονομιά στις επόμενες γενιές, και σε μικρό χρονικό διάστημα, ιδρύθηκε το Ελληνικό Σχολείο της Κοινότητας που ανήκει στο Κεντρικό Εκπαιδευτικό Συμβούλιο (ΚΕΣ) της Ι. Αρχιεπισκοπής και διοικείται από την Εκκλησιαστική/Κοινοτική Επιτροπή. Αρχικά, φοιτητές μεταπτυχιακών από την Ελλάδα και ο Ιερέας εξυπηρέτησαν αφιλοκερδώς το Σχολείο μας, μετά εκπαιδευτικοί της Ελληνικής Εκπ. Αποστολής (ΕΕΑ),  κατόπιν της Κυπριακής Εκπ. Αποστολής (ΚΕΑ) είτε διορισμένοι είτε ωρομίσθιοι. 

Η ίδρυση της Βοηθητικής Αδελφότητας Κυριών, <<Αγιος Δημήτριος>> δεν αργησε να ακολουθήσει. 

Στεγαστήκαμε στήν προαναφερθείσα Εκκλησία του Σαιντ Μαρτιν για είκοσι χρόνια, για ένα διάστημα δίχως να μας χρεώνουν. Είμαστε ευγνώμονες για πάντα σε όλους εκείνους τους ανθρώπους που μας φιλοξένησαν, από τον Ιερέα, τους Κηδεμόνες, τους Επιτρόπους μέχρι τους βοηθούς.

Ολο αυτό το διάστημα το Σχολείο "περιόδευε" σε διάφορα σχολικά κτίρια, στόχος μας όμως από την πρώτη μέρα ήταν η απόκτηση δικής μας στέγης, προς καλύτερη εξυπηρέτηση όλων των αναγκών της Κοινότητας, κάτω από <<Δικό μας Κεραμίδι>>. Η προσπάθεια που καταβάλαμε για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος ήταν τεράστια, πρώτον ότι τα κατάλληλα κτίρια ήταν λίγα, δευτερον πολύ πάνω από τις δικές μας δυνάμεις αφού το ταμείο της Κοινότητας ήταν χαμηλό, και τρίτον γινόταν ανάρπαχτα.

Η δίψα για να έχουμε τον "δικό μας χώρο" ήταν επιτακτική και τελικά η προσπάθεια απέδωσε καρπούς. Με την βοήθεια του Θεού βρέθηκε το κατάλληλο κτίριο. Πρώην Αγγλο-Καθολικός Ναός, αφιερωμένος στην Παναγία -St Mary The Virgin- σχεδιάστηκε από τον G. Gilbert Scott, χτίστηκε το 1864 στο Stony Stratford του Buckinghamshire. Το 1969 έπαψε να λειτουργεί σαν τόπος λατρείας και αφού έγιναν πολλές (ατυχείς ) αλλαγές στο εσωτερικό και λίγες ευτυχώς στο εξωτερικό του, το κτίριο μετατράπηκε σε Κοινοτικό Κέντρο και σύντομα κρίθηκε Διατηρητέο κτίσμα από τις Κρατικές Αρχές (Listed Grade II) στην εξίσου διατηρητέα (και περίοπτη τοποθεσία) που βρίσκεται. Λειτούργησε σαν Κοινοτικό Κέντρο για αρκετά χρόνια, μέχρι που η Oxford Diocese, στην οποία ανήκε, αποφάσισε να το θέσει στην αγορά προς πώληση. 

Η εγγραφή της Κοινότητάς μας ως Καταπίστευμα έγινε τo 2007 με τον επίσημο τίτλο  Greek Orthodox Community of Milton Keynes and Surrounding District στο Charities Commission (Reg Charity No 1118744) και πήραμε την απόφαση να προσπαθήσουμε να αποκτήσουμε τον προαναφερθέντα Ναό.  

Χτυπήσαμε πόρτες μικρές και μεγάλες και παράθυρα που δεν άνοιγαν, κουραστήκαμε, αγανακτήσαμε, αλλά δεν υποχωρήσαμε. Πιστεύοντας ότι ο στόχος που εξ' αρχής βάλαμε, ήταν ιερός ενθάρρυνε τις προθέσεις μας και προχωρούσαμε με όλες μας τις δυνάμεις. Η εποχή ήταν δύσκολη, τα επιτόκια μεγάλα, η εύρεση δανείου δεν ήταν εύκολη. 

Προσωπική φίλη και συμπαραστάτρια της Κοινότητας από Ελληνίδα μητέρα και με βαθιές Χριστιανικές ρίζες, μέσω του αδελφού της, μας έφερε σε επαφή με την Charity Bank. Η τράπεζα πίστηκε και μας εμπιστεύτηκε. Το επιτόκιο τεράστιο, με ειδικούς όρους, αλλά δεν είχαμε άλλη επιλογή, επωμιστήκαμε τεράστιο βάρος και με βοηθό την Παναγία, προχωρήσαμε.

Παρ' όλο που ο κτηματομεσίτης (Θεοσεβούμενος άνθρωπος) δεχόταν πιέσεις από τους ιδιοκτήτες προς την πώληση του κτιρίου,  αλλά συμπαθώντας τις προσπάθειές μας κατόρθωσε να πάρει ειδική άδεια (under special licence), για να τελεστεί μιά πρώτη Θ. Ακολουθία και να μας γνωρίσουν (και μας συμπαθήσουν) οι κάτοικοι της κωμόπολης .

Χρειάστηκαν τρεις μέρες για την διαδικασία, η πρώτη για να καθαρίσουμε τον εγκαταλελειμμένο χώρο, να μεταφέρουμε τα "πράγματά μας" από την Εκκλησία που μας φιλοξενούσε και να βρούμε καθίσματα, τραπέζια κτλ. Η δεύτερη και σημαντικότερη, ήταν η 14η Σεπτεμβριου 2008, Γιορτή του Σταυρού. Σε κάθε γωνιά και σε κάθε περβάζι τοποθετήσαμε γλαστράκια με βασιλικό και η φρεσκοφρεσκαρισμένη Εκκλησία άνοιξε τις θύρες της για να δεχτεί γνωστούς, και αγνώστους, περαστικούς, δικούς και ξένους, κληρικούς άλλων δογμάτων και εκπροσώπους των τοπικών αρχών. Ετσι με τον +Σεβ. Αρχιεπίσκοπο Γρηγόριο πλαισιωμένο από Κληρικούς και Ιεροψάλτες, με τον χώρο  να ευωδιάζει Βασιλικό για να τελέστηκε πρώτη Ορθόδοξη Ακολουθία και φυσικά ακολούθησε δείπνο που το τίμησαν σχεδόν όλοι, οι περισσότεροι όρθιοι.    

Την άλλη μέρα, επιστρέψαμε τα "πράγματά" μας και για μερικούς μήνες ακόμα παραμείναμε στον Ναό που μας στέγαζε για πολύ καιρό.

Πριν ακόμα διεκπεραιωθούν όλες οι εργασίες και πάλι με ειδική άδεια που ο κτηματομεσίτης φρόντισε να μας παραχωρηθεί πήραμε τα κλειδιά, μαζέψαμε τα πράγματα μας και αποχαιρετήσαμε οριστικά πλέον την Εκκλησία Σαίντ Μάρτιν,  και τον Μάρτιο 2009 τελέσαμε τους Χαιρετισμούς εδώ που βρισκόμαστε τώρα. Η Παναγία επέστρεψε στο σπίτι Της. Το περιπλανώμενο Σχολείο ακολούθησε. Η Μεγάλη Εβδομάδα πέρασε με άκρα συγκίνηση και φυσικά το Πάσχα γιορτάστηκε όσο ποτέ άλλοτε.  

Ενα τμήμα του Ι. Ναού "ανήκει" στην Παναγία αφού από τότε που κτίστηκε, ήταν αφιερωμένος σε Εκείνη. Στον αρχικό τίτλο της Κοινότητας προστέθηκε το όνομα Της Παναγίας και καθιερώθηκε πλέον η Κοινότητα να ονομάζεται <<Ελληνορθόδοξη Κοινότητα Αγίων Αμβροσίου και Στυλιανού, Παρεκκλησίου Της Παναγίας Των Βλαχερνών>>

Πριν καλοστεγνώσει το μελάνι των υπογραφών στα συμβόλαια, το διπλανό κτίριο, <<St. Mary's Parish Rooms>> που χτίστηκε το 1892 από τον Αρχιτέκτονα και γόνο της περιοχής, Edward Swinfen Harris, για να "βοηθά" την Εκκλησία στο έργο της, τέθηκε στην αγορά. Με τον ίδιο τρόπο, όπως και ο Ι. Ναός, Secret Tender. Δεν μπορούσαμε να το αφήσουμε. Η Εκκλησία δεν είχε αυλόγυρο, ο κήπος μεταξύ των δύο κτιρίων ανήκε στο διπλανό κτίριο. Βάλαμε πάλι τα δυνατά μας, οι ίδιες προσπάθειες και οι ίδιες αγωνίες. Και πάλι η προαναφερθείσα Τράπεζα μας συμπαραστάθηκε, με το αζημίωτο φυσικά. Ετσι, το 2010 η Κοινότητα απέκτησε την Αίθουσα της. Σιγά-σιγά, οι στόχοι που είχαμε βάλει εξ αρχής της δημιουργίας της Κοινότητας, έπαιρναν σάρκα και οστά.

Το κτίριο ήταν σε κατάσταση εγκατάλειψης, ο κήπος στην πίσω πλευρά του, ήταν  αδιαπέραστος από την άγρια βλάστηση. Ενώσαμε τις δυνάμεις μας και πάλι. Με μικρές  χορηγήσεις από τις τοπικές αρχές και αλλού, ανακαινίστηκαν η κουζίνα, η μικρότερη αίθουσα στο πίσω μέρος και ο κήπος.

Η Κοινοτική Αίθουσα, ονομάστηκε << Swinfen Harris Church Hall>> όχι μόνο προς τιμήν του Αρχιτέκτονα, αλλά και για να υπάρχει σύνδεση και σύνδεσμος με την ιστορία, το παρελθόν και τους κατοίκους της κωμόπολης, που παραμένει παραδοσιακή. Οπως και ο Ι, Ναός είναι διατηρητέο κτίριο και στηv Conservation Area και υπάγεται σε απαραβίαστους κανονισμούς.

Η Αίθουσα στεγάζει τις Κοινοτικές ανάγκες, δύο τάξεις του Σχολείου και ενοικιάζεται με την ώρα. Είμαστε προσεκτικοί στους όρους ενοικίασης.

Φύγαμε από την Charity Bank μερικά χρόνια πριν και με την Βοήθεια του Θεού και της Παναγίας, το δάνειο μας ανέλαβε ένα άλλο <ομογενές> ίδρυμα με πολύ χαμηλότερο Interesτ.

Ολα αυτά τα χρόνια, προσπαθήσαμε και προσπαθούμε να κρατήσουμε την τριάδα, Εκκλησία-Σχολείο-Οικογένεια υ μαζί και κοντά, όχι πάντα εύκολο - υπάρχουν τόσα άλλα ερεθίσματα - αλλά προσπαθούμε. Χαρά μας είναι να βλέπουμε τα παιδιά του Σχολείου μας, να έρχονται στην Εκκλησία (είναι και δικός τους χώρους, αφού το Σχολείο "τους" στεγάζεται εδώ) για τον Αγιασμό για την έναρξη του Ακαδημαϊκού Ετους,  τις Εθνικές επετείους, τον Εορτασμό των Τριών Ιεραρχών κτλ. Φροντίζουμε να γίνονται αυτοί οι εορτασμοί στον Ι. Ναό για λόγους  ευνόητους, το Σχολείο δεν διέκοψε να λειτουργεί από τότε που ιδρύθηκε. Ακόμα και την περίοδο της πανδημίας λειτουργούσε διαδικτυακά, Οπως συμβαίνει κλαποτε, πέρασε κατά καιρούς δύσβατα μονοπάτια και φουρτούνες.....Πρόσφατα στο Σχολείο προστέθηκε και ένα μάθημα παραδοσιακών χορών με την επωνυμία <Εργαστήρι Χορών, η Μικρή μας Λεμονιά>.

Τα περισσότερα χρόνια μας εξυπηρετούσε περιοδεύων Ιερές. Γνωρίσαμε αξιόλογους Κληρικούς που μας κάνει να τους θυμόμαστε με αγάπη, εκτίμηση και σεβασμό. Και σε αυτόν τον τομέα υπήρξαν δύσβατα μονοπάτια και φουρτούνες,  αλλά τα καταφέραμε. 

Το 2024 και συγκεκριμένα στην Μεγάλη Εορτή Της Σταυροπροσκύνήσεως, ήρθε απεσταλμένος από την Ι. Αρχιεπισκοπή μας για να Ιερουργήσει, ο Αιδεσιμολογιώτατος, Γρηγόριος Wellington, Οικονόμος. Στην συνέχεια ο Πατήρ Γρηγόριος εξυπηρέτησε την Κοινότητά μας αδιάληπτα, ως περιοδεύων, μέχρι που τον Ιανουάριο 2025 διορίστηκε, φυσικά,  από την Ι. Αρχιεπικοπή μας. την οποία ευχαριστούμε ολοψύχως, ως μόνιμος Ιερέας πλέον.   

.

Στις στις 7 Δεκεμβρίου 2025, τριάντα έξι χρόνια  Ελληνορθόδοξης παρουσίας και Κοινοτικής δράσης στην περιοχή μας, ο Σεβ. Αρχιεπισκόπος Θυατείρων & Μεγ. Βρετανίας κ. Νικήτας, Χειροθέτησε τον Ιερέα μας, Πατέρα Γρηγόριο στον βαθμό του Αρχιμανδρίτη. 

Σήμερα, τό όραμα και οι στόχοι για τους οποίους ιδρύθηκε η Κοινότητα μας παραμένουν οι ίδιοι.  Κάνουμε ότι μπορούμε για να είμαστε πιστοί σε αυτά που υποσχεθήκαμε, η εξυπηρέτηση των πολλαπλών αναγκών των ομογενών (και όχι μόνο)  της περιοχής μας. 

Οι Προχωρούμε ατενίζοντας το μέλλον με αισιοδοξία ευχαριστώντας όλους που συμπαραστέκονται στο έργο μας και είμαστε ευγνώμονες για οποιαδήποτε αρωγή που ενισχύει τις προσπάθειές μας. 

Είμαστε, ειδικά, ευγνώμονες στους κτήτορες και σε αυτούς που δεν υπάρχουν πιά στην επίγεια ζωή, που έβαλαν τον θεμέλιο λίθο, ή έστω, ένα λιθαράκι για να γίνει η βαση αυτού που έχουμε. Η Κοινότητά μας τους χρωστά πολλά και είθε η μνήμη τους να είναι αιωνία.  

Μάρτιος 2026

******************************************

, ,